Duurzame herbestemming groene erfgoedensembles in Nationaal Landschap Zuid-Limburg

Het Gelders Genootschap is in opdracht van Provincie Limburg gestart met het project over de aanpak van leegstand en het stimuleren en versnellen van duurzaam hergebruik van groene erfgoedensembles in het Nationaal Landschap Zuid-Limburg. Het project loopt van januari 2018 tot en met december 2018, en is één van hefboomprojecten van het ‘Uitvoeringsprogramma Nationaal Landschap Zuid-Limburg’. 

Invloed op Zuid-Limburgs landschap
Met name voor monumentale kastelen, buitenplaatsen, boerderijen en molens is herbestemming een lastige opgave. Het gaat om belangrijke en complexe erfgoedensembles, waarbij de relatie van het monumentale pand met tuin, erf, landerijen en landschap essentieel is. Verval van deze erfgoedensembles kan grote invloed hebben op de kwaliteit van het Zuid-Limburgse landschap. Bij de uitvoering van het project wordt onder meer gekeken naar:

  • manieren om beleidsruimte te scheppen voor goede ontwikkelingen
  • eigenaarschap en gebruik
  • verbinden en verleiden van vraag en aanbod
  • kennis ontwikkelen en delen
  • (alternatieve) vormen van financiering (subsidies, leningen, fondsen en crowdfunding).

Toets bij vijf casussen
Er wordt inzicht gegeven in het actuele aanbod van leegstaande monumenten (boerderijen, molens, kastelen en buitenplaatsen) in het landelijk gebied van het Nationaal Landschap en in ervaringen – succes- en faalfactoren – van herbestemmingen van erfgoedensembles in Limburg. Dit levert aandachtspunten op voor toekomstige herbestemmingen.

 In dit project worden bij vijf casussen de instrumenten getoetst. Dit zijn:

Groote Molen – gemeente Meerssen
Kasteel Schaloen – gemeente Valkenburg aan de Geul
Boerderij Op de Bies – gemeente Nuth
Hoeve Dobbelsteynhof – gemeente Eijsden-Margraten
Kasteel Goedenraadg - gemeente Gulpen-Wittem.

De door gemeenten aangedragen casussen zijn divers in type erfgoed, geografische spreiding, urgentie, gebiedskwaliteiten, complexiteit, inhoud en eigendom. Vanuit de urgentie van de lokale gebiedsontwikkeling Buitengoed Geul en Maas is reeds gestart met de casussen Groote Molen en Kasteel Schaloen. Bij elke casus wordt nauw samengewerkt met de eigenaren en overheden.

Netwerk Herbestemming Groene Erfgoedensembles
De Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed en Buitengoed Geul en Maas zijn co-financiers van het project. In het project wordt ook nauw samengewerkt met de gemeenten in Zuid-Limburg, de Stichting Limburgs Landschap, Natuurmonumenten, monumenteneigenaren, erfgoedinstellingen en andere stake-holders. Voor de uitwisseling van ervaringen en kennis wordt dit jaar het Netwerk Herbestemming Groene Erfgoedensembles ontwikkeld.

Leden van dit netwerk worden op de hoogte gehouden over het project en worden uitgenodigd voor twee werkateliers over leegstand en herbestemming van groene erfgoedensembles. De ateliers vinden plaats op donderdag 14 juni 2018 (Agrarisch erfgoed) en woensdag 26 september 2018 (Historische Buitenplaatsen en Landgoederen) . Wilt u lid worden van het Netwerk Herbestemming Groene Erfgoedensembles? Neem contact op met Elyze Storms-Smeets (projectleider): e.storms@geldersgenootschap, 026-4421742 of 06-18900463.

Nieuws

Filmpjes gemaakt in het Buitengoed Geul en Maas
Hier treft u diverse filmpjes gemaakt in het Buitengoed Geul & Maas Lees meer >>

Het verhaal van... de voorzitter van de stuurgroep
Hij is belangrijk voor het Buitengoed Geul & Maas maar het Buitengoed is ook belangrijk voor hem. Voorzitter van de stuurgroep en wethouder van Meerssen Guido Houben is nog steeds vol passie als hij spreekt over het verbinden en ontsluiten van de parels in het Buitengoed. Hij benadrukt hoe belangrijk het is om de energie te bundelen en vast te houden die vrijkomt bij de veranderingen in het gebied. Ondernemers en overheid weten nu van elkaar dat het serieus is en maken het mogelijk om zaken te realiseren. Vanuit deze positieve flow is hij ook benieuwd naar de ‘praktijkschool’. De proeftuin waarin alle disciplines samen moeten komen. Waar we de gestelde doelen ook ruimer moeten interpreteren zonder de beperkingen over te belichten. Proberen en gewoon doen. En een mislukking is soms ook een succes: dan weet je dat iets niet werkt. Maar Guido Houben is er van overtuigd dat iedereen zijn verantwoordelijkheid pakt en lef zal tonen. En dat het gaat lukken.Lees meer >>

Invulling geven aan transitie Buitengoed Geul & Maas
We zitten midden in het overgangsproces van overheid naar ondernemers gestuurd Buitengoed Geul & Maas. Hoe staan we er voor? De pioniersfase hebben we inmiddels achter ons gelaten. Geëxperimenteerd en elkaar leren kennen. Dat heeft tot nieuwe inzichten geleid over hoe de organisatie van het ‘nieuwe’ Buitengoed Geul & Maas moet worden gestructureerd. Na een analyse van gesprekken met relevante stakeholders werden de eerste krijtlijnen zichtbaar. Zorgvuldig bouwen we verder aan de community vanuit de ‘harde kern’. Maar altijd in nauw contact met de overheid die de fundering heeft gelegd. We willen ook leren van al hun ervaring en houden oog voor de belangen van iedereen. Groot en klein. Iedereen die een bijdrage levert of een speciale band heeft met het gebied. Altijd met respect voor het gebied en elkaar. Lees meer >>